Chặng 03

Cách đi từng quân

Bảy bài nhỏ, mỗi quân một bài. Chặng này chỉ dạy nước đi trong thế thoáng.

Chặng này chỉ học nước đi khi đường thoáng. Chuyện bị cản để dành hẳn cho chặng sau, vì đó mới là phần dễ sai.

Xe 俥 車

Đi thẳng, ngang hoặc dọc, xa bao nhiêu cũng được, miễn không có quân chắn đường.

Xe là quân mạnh nhất bàn cờ. Nhớ điều này ngay từ bây giờ.

Pháo 炮 砲

Khi không ăn quân: đi hệt như Xe.

Khi ăn quân: phải có đúng một quân nằm giữa Pháo và mục tiêu. Quân nằm giữa gọi là ngòi, và ngòi là quân của bên nào cũng được.

Không có ngòi thì không ăn được. Có hai ngòi trở lên cũng không ăn được.

Đây là quân lạ nhất với người mới, và cũng là quân hay bị bỏ sót nhất khi đối thủ dùng nó.

Mã 傌 馬

Đi theo hình chữ nhật: một ô thẳng rồi một ô chéo. Từ một chỗ thoáng, Mã có tám nước.

Mã cờ tướng khác Mã cờ vua ở chỗ bị cản chân, học ở chặng sau.

Tượng 相 象

Đi chéo hai ô một lần, tức là nhảy tới điểm chéo cách hai bước. Từ một chỗ thoáng, Tượng có bốn nước.

Tượng không qua sông. Cả ván, Tượng chỉ luẩn quẩn bên phần sân nhà, làm nhiệm vụ che chắn.

Sĩ 仕 士

Đi chéo một ô, và không rời cung.

Vì cung chỉ có chín giao điểm, Sĩ chỉ có đúng năm chỗ đứng: bốn góc cung và tâm cung. Sĩ là quân yếu nhất về khả năng đi lại, nhưng thiếu Sĩ thì Tướng rất dễ bị chiếu bí.

Tướng 帥 將

Đi một ô thẳng, ngang hoặc dọc, và không rời cung.

Tướng còn một luật riêng rất quan trọng, học ở chặng sau: hai Tướng không được nhìn thẳng nhau.

Tốt 兵 卒

Chưa qua sông: chỉ đi thẳng về phía trước, mỗi lần một ô.

Đã qua sông: đi thẳng hoặc đi ngang, vẫn mỗi lần một ô.

Tốt không bao giờ lùi. Đây là quân duy nhất không đi lại được, nên mỗi nước Tốt là một quyết định không rút lại được.

Tốt qua sông mạnh hơn hẳn Tốt chưa qua sông. Ở chặng 7 bạn sẽ thấy con số cụ thể.

Bài tập