Phòng thủ

Chặng này đặt ngay sau hai chặng sát pháp là có chủ ý: học đòn giết rồi học ngay cách chống chính đòn đó, lúc thế cờ còn nóng trong đầu.

Các nguồn xếp “chỉ lo tấn công, bỏ bê phòng thủ” vào nhóm lỗi phổ biến nhất của người mới.

Nguyên tắc số một: giữ ít nhất một Sĩ và một Tượng

Sĩ và Tượng không tấn công được gì. Chúng chỉ có một việc: che Tướng. Chính vì thế người mới hay coi thường và đẩy chúng đi lung tung.

Đây là lỗi nặng, vì:

• Thiếu Sĩ thì Pháo và Xe đối phương chiếu thẳng vào cung.
• Thiếu Tượng thì Pháo trấn trung lộ không ai cản.
• Thiếu cả hai thì gần như mọi thế sát pháp ở chặng 8 và 9 đều dùng được với bạn.

Quy tắc thực dụng: luôn giữ ít nhất một Sĩ và một Tượng gần Tướng, trừ khi đổi chúng lấy thứ gì thật sự lớn.

Gỡ ba đòn hay gặp nhất

Khi bị Pháo trấn trung lộ

Đây là thế Thiết môn thuyên đang hình thành.

Cách gỡ theo thứ tự ưu tiên:

1. Lên Tượng che trung lộ. Rẻ nhất và hiệu quả nhất.
2. Đưa Mã về giữa làm quân chắn.
3. Đổi Pháo. Không còn Pháo thì không còn đòn.

Điều KHÔNG nên làm: dời Sĩ ra khỏi cung để “tránh”. Làm thế là mở cửa.

Khi bị Song xa

Xe đối phương mạnh vì đường thoáng. Vậy thì làm nó bớt thoáng.

1. Đổi một Xe. Song xa mà mất một Xe thì không còn là song xa.
2. Chặn hàng cuối bằng chính Xe nhà hoặc Sĩ.
3. Đừng để Tướng lộ giữa cung khi hai Xe đối phương còn đủ.

Khi bị Mã ngọa tào

Mã đã nhảy vào ô yết hầu thì rất khó đuổi, nên phải chặn từ trước.

1. Kiểm soát lộ 3 và lộ 7 ở gần cung nhà.
2. Nếu Mã đã vào, tìm cách ăn nó ngay kể cả phải đổi quân hơi lỗ.
3. Đưa Sĩ lên che hướng Mã chiếu.

Cầu hòa khi thiếu quân

Không phải ván nào cũng thắng được. Biết giữ hòa cũng là kỹ năng.

Nguyên tắc khi đang thua quân:

• Đổi quân càng nhiều càng tốt. Ít quân thì bên ưu càng khó chiếu bí.
• Giữ chặt Sĩ Tượng. Đây là lúc chúng quý nhất.
• Đừng ham gỡ quân. Cố ăn lại một quân mà vỡ thế thủ là mất luôn ván.
• Nhớ Điều 4.2 của luật: khi cả hai bên không còn quân nào đủ lực chiếu bí, ván xử hòa.

Bài tập

Mỗi bài dưới đây là một thế mà đối phương đang dọa chiếu bí ngay nước sau, và chỉ có đúng một nước gỡ.

Bước 4 trong Quy trình 5 bước, “đối thủ đang dọa gì ở nước sau”, sinh ra chính cho loại tình huống này.